Wandeluitrusting voor vrouwen: nodig of niet?

Dit artikel is speciaal voor de vrouwelijke lezers hier (en voor degenen die een cadeau zoeken voor hen).

Misschien had je het al gemerkt: we leven in een wereld die voor én door mannen is ontworpen. Van veiligheidsgordels tot medische ingrepen, van slaapzakken tot rugzakken. Ja, ook de meeste outdooruitrusting is ontworpen door de heren, en dat is te merken. Nu denk je misschien: hoeveel verschil zou dat nou maken? En dat dacht ik vroeger ook, totdat ik meer van mijn uitrusting ging verlangen. Totdat ik het grootste deel van mijn nachten buiten ging doorbrengen. Totdat mijn rugzak pijn aan mijn schouders begon te doen en ik in mijn slaapzak lag te rillen tijdens de koude nachten.

Ik krijg online best wat vragen over wat voor uitrusting ik gebruik en wat ik zou aanraden voor langere wandeltochten. Veel van die vragen komen van vrouwen. Als je op het internet gaat zoeken, zie je de ‘gear reviews’ je om je oren vliegen, maar vaak van mannen. Best handig hoor, maar wat weten zij nou van welke slaapzak echt lekker warm is? En toen ik hierop ging letten, kwamen er al snel steeds meer dingetjes bovendrijven.

Dus vroeg ik me af: wanneer is uitrusting die speciaal voor vrouwen is ontworpen een noodzaak, en wanneer gewoon een leuke extra? (En laten we eerlijk zijn: ‘unisex’ betekent ook gewoon dat het voor mannen is ontworpen…)

De items die ik hieronder bespreek: (en als je nog wat mist, laat het me weten in de comments!)

• Slaapzakken/quilts
• Slaapmatten
• Rugzakken
• Kleding

Slaapzakken/quilts

Dit was het punt waarop ik me voor het eerst in dit specifieke konijnenhol stortte. Ik had een nieuwe quilt nodig en vroeg advies aan een man met dezelfde quilt die ik op het oog had. Beginnersfout…(met enkele hele koude nachten daarna!)

(Weet je niet wat een quilt is? Lees het hier (in Engels)

Temperatuurclassificaties

Slaapzakken en quilts worden allemaal geleverd met een door de fabrikant opgegeven temperatuurclassificatie, en deze classificaties zijn niet gestandaardiseerd. De ene slaapzak kan een classificatie hebben van -6 graden Celsius/20 Fahrenheit, de andere van -12/10F. Je zou kunnen denken dat de tweede slaapzak je warmer houdt, maar dat is niet per se het geval. Sommige fabrikanten vermelden de comforttemperatuur, anderen de limiettemperatuur. Dat laatste betekent dat je bij die temperatuur niet doodvriest. Maar geloof me, het wordt geen prettige nacht.

Oké, dus je kijkt naar de comforttemperatuur en gaat daarop af? Nou… ook dat gaat helaas niet altijd op. Want, zoals je inmiddels waarschijnlijk al geraden hebt: de temperatuurclassificaties worden vrijwel altijd getest op… mannen! (Verrassing!)

En zoals ik tot mijn schade en schande ontdekte toen ik mijn nieuwe slaapquilt bestelde: wanneer mannen lekker warm in hun slaapzak liggen, draag ik meestal al mijn lagen, zit ik te rillen en verlang ik naar een warmwaterkruik. Ja, dit is een generalisatie, en misschien ben jij anders, maar als je het snel warm hebt tijdens het slapen, weet je dat waarschijnlijk inmiddels wel.

wandelen in Zion National Park (met mijn favoriete items in mijn rugzak…)

Maten

Nog iets om rekening mee te houden: slaapzakken hebben meestal een standaardlengte en -breedte, een ‘one-size-fits-most’ (voor mannen). Dat betekent: de meeste unisex (mummie)slaapzakken zijn breder aan de bovenkant, smaller bij de heupen en veel langer dan de gemiddelde vrouw. De isolatie wordt misschien bij je heupen samengedrukt (en verliest daardoor zijn isolerend vermogen), en je moet veel lege ruimte bij je voeten en schouders verwarmen. Heb je ’s nachts steeds last van ijzingwekkend koude voeten? Of een onderkoeld achterste? Dat kan hieraan liggen.

Wat verwacht ik van een slaapzak?

• Niet te veel ruimte aan je voeten (extra ruimte is extra opwarmen)

• meer ruimte aan de heupen

• minder ruimte aan de schouders

• meer isolatiemateriaal op de plekken waar je het vaak koud hebt (voeten, graag!)

Bestaan zulke zeldzame exemplaren eigenlijk wel? Gelukkig komen ze de laatste tijd wat vaker voor, nu meer merken modellen aanbieden die speciaal voor vrouwen zijn ontworpen. Een merk dat al jarenlang geweldige, hoogwaardige (maar ook duurdere) donzen slaapzakken voor vrouwen maakt, is Feathered Friends uit Seattle. Ik raad ze ten zeerste aan als je op zoek bent naar iets duurzaam en als geld geen grote rol speelt.

Andere merken maken slaapzakken die niet per se als ‘alleen voor vrouwen’ op de markt worden gebracht, maar die korter zijn, een bredere heupzone hebben of de mogelijkheid bieden om de slaapzak extra vol te stoppen met dons? Hier vind je enkele aanbevelingen. Een kortere slaapzak aanschaffen is een geweldig makkelijke manier om gewicht te besparen en tegelijkertijd de warmte te verhogen.

Wat gebruik ik nu?

Ik heb verschillende slaapzakken en quilts, maar voor mijn winterslaapzak – degene die er echt toe doet – heb ik een slaapzak op maat laten maken door Cumulus. Met een kortere lengte en extra dons in het voetgedeelte. Helaas is hij niet breder bij de heupen. Ik heb gekozen voor een slaapzak met een comforttemperatuur die ongeveer 5 graden Celsius of 10 Fahrenheit lager ligt dan ik verwachtte tegen te komen, want ik heb het vaak koud. Hij bevalt me prima als de temperaturen echt beginnen te dalen.

Slaapmatten

Mummy slaapmatten zijn breder aan de bovenkant en lopen naar beneden toe af. Dus nogmaals: bredere schouders, smallere heupen. Dat bespaart zeker gewicht, maar elke keer wakker worden als je je omdraait, is behoorlijk vermoeiend. Dit hangt echter sterk af van of je op je zij slaapt of niet, dus misschien geldt het niet alleen voor vrouwen. Slaap je overal prima op? Of ga je puur voor gewicht en is je comfort secundair? Ga dan zeker voor een mummy slaapmat. Slaap je slecht buiten? Een wijdere mat of een rechthoekige mat kunnen je veel meer comfort bieden. Maar natuurlijk wel tegen een gewichtsprijs in je rugzak.

Het enige andere belangrijke aandachtspunt: isolatie. De R-waarde van een slaapmat geeft aan hoe goed deze je ’s nachts warm houdt. Hoe hoger de waarde, hoe warmer de mat is. Raad eens wie deze waarden heeft getest?? Juist ja…

Over het algemeen zul je op de meeste websites lezen dat een R-waarde van 3 of 3,5 voldoende is voor gebruik in drie seizoenen. Ik heb in de loop der jaren veel slaapmatten gehad, en ooit zelfs een mat met een R-waarde van 3,5. Ik heb die verkocht omdat hij voor de meeste van mijn tochten te koud was, en alleen warm genoeg voor zwoele zomeravonden. Voor gebruik in drie seizoenen heb ik een mat met een waarde van 4,5 (meestal prima), en voor de winter of alles wat daar ook maar enigszins op lijkt: 7.

Wat gebruik ik nu?

Thermarest NeoAir Xlite W – de oudere damesversie van de NeoAir Xlite NXT Regular Short. Korter, lichter en met een hogere R-waarde dan de reguliere NeoAir slaapmatten toen ik hem kocht. Ook populair bij veel mannelijke backpackers vanwege de betere verhouding tussen gewicht en warmte. Niet meer verkrijgbaar; wat vroeger hun XLite voor dames was, heet nu gewoon de Regular Short (NXT-versie – 66″ of 168 cm), en al hun matten hebben dezelfde R-waarde van 4,5. De Regular Short is met 330 grs of 11,5 oz hun lichtste mat. Het is niet de meest comfortabele mat die ik heb, maar wel de lichtste.

Thermarest XTherm – Mijn wintermat, met een R-waarde van 7. Deze houdt me gegarandeerd warm tijdens de koudste nachten. Comfortabeler dan de XLite, maar ook zwaarder met ongeveer 500 grs. Dit is ook een oudere versie van het slaapmatje; de nieuwste versie heet de XTherm NXT en heeft een R-waarde van 7,3 bij een gewicht van 440 grs of 15,5 oz. Helaas is dit slaapmatje niet verkrijgbaar in een kortere versie, maar voor de dapperen onder ons: het is mogelijk om het onderste deel van het matje af te knippen en de naad met een strijkijzer weer dicht te maken. Verlicht je bagage! (En maak je garantie ongeldig…)

Nemo Tensor All-Season Insulated – Mijn slaapmat voor als ik met mijn partner op pad ga. Ik heb een rechthoekige versie, zodat ik hem aan de mat van mijn vriend kan vastmaken. Lekker warm met R-waarde 5,4. Het gewicht is wel 522 gram…niet meer ultralicht, maar oh, wat slaapt hij lekker. Zeker als we er twee aan elkaar vastmaken. Royaal tweepersoonsbed!

Rugzakken

Veel van de hierboven beschreven overwegingen gelden ook voor de pasvorm van je rugzak. Heb je ooit gemerkt dat de banden van een rugzak naar buiten trokken, je nek schuurden of je borstkas beklemden? Ontworpen voor mannen, zeg ik je…

Over het algemeen zijn onze ruggen korter en onze schouders smaller. En elke vrouw die langeafstandswandelingen maakt met een standaard heupriem, herkent vast wel de schuurwonden en blauwe plekken die na een tijdje op je heupbotten verschijnen. Betekent dat dat we een rugzak voor vrouwen nodig hebben? Dat hangt ervan af…

Zorg ervoor dat je jezelf goed opmeet. Vraag iemand om je hierbij te helpen voor de meest nauwkeurige maten. Het belangrijkste is om je ruglengte correct te meten en een rugzak te bestellen met een lengte die bij jouw maat past.

Schouderbanden

De gebruikelijke band is een J-band: recht naar beneden vanaf de schouder, en vervolgens naar de zijkant gebogen onder de armen. Steeds meer merken bieden tegenwoordig ook S-banden aan, en die zijn naar mijn mening veel beter voor vrouwen, omdat ze rond je borstkas lopen en je wat meer ademruimte geven als de borstband gesloten is, en het schuren onder de oksels verminderen.

S-band of J-band? Klik hier voor meer info!

Heupriem

Een goed passende heupriem moet bovenop je heupbeen rusten, waarbij een derde van de heupriem boven de bekkenkam uitsteekt en twee derde eronder. Idealiter wil ik dat mijn heupriem iets naar voren kan kantelen, zodat het gewicht op de meest comfortabele manier wordt verdeeld. Denk eraan: ongeveer 80% van het gewicht van de rugzak moet op je heupen rusten, niet meer dan 20% op je schouders. Als de ruglengte van je rugzak niet klopt en je heupriem niet goed past, kun je dit onmogelijk bereiken en zul je dat al snel merken in je schouders, nek en rug. O ja, en je hebt ook wat vulling nodig in de heupband; vulling maakt het leven de moeite waard.

TIP: Als je heupriem niet genoeg vulling biedt, kun je wat sponsjes tussen de riem en je heupbeenderen stoppen (of erop naaien) om de druk wat te verlichten en blauwe plekken te verminderen.

Wat gebruik ik nu?

Ik ben net overgestapt van een Gossamer Gear Mariposa naar een Atom Packs Prospector. Enkele belangrijke overwegingen: Atom Packs biedt verschillende ruglengtes, de keuze tussen S-riemen of J-riemen, en een vrij royale heupriem (voor ultralichte begrippen – de heupriem van mijn eerste Osprey-rugzak is nog steeds veel beter dan die van mijn huidige rugzak, maar ja, die rugzak woog op zichzelf al zo’n 2,2 kg.).

Bij Atom Packs kun je een standaardmodel bestellen met aanpassingen, of zelfs een rugzak voor jou laten maken (met leuke kleurtjes). Niet slecht, maar ook hier viel het me weer op dat sommige ontwerpkenmerken gewoon niet voor mij werken. Mijn grootste punt van kritiek op deze rugzak tot nu toe is de borstband: het is lastig om de kleine gesp van die band, die aan de rechterschouderband vastzit, te sluiten. Het wordt erg lastig om hem dicht te maken als je zowel een waterfles in het vakje aan de band als een paar borsten bij je hebt. Het is geen reden om de rugzak af te wijzen, maar toch een klein minpuntje.

Mijn Mariposa had ook veel goede punten, maar de J-banden begonnen na verloop van tijd pijn te doen aan mijn schouder en het omgekeerde U-frame begon mijn heupen ook uit te testen. (De nieuwe Mariposa heeft nu wel S-banden, overigens) Een ander merk waar ik al een tijdje naar kijk, maar dat ik nog niet heb uitgeprobeerd, is ULA Equipment. Dankzij hun diverse mogelijkheden om je rugzak op maat te maken, weet je zeker dat je de juiste maat en banden voor jezelf krijgt.

Kleding

Ik denk dat dit voor zich spreekt: goed passende kleding isoleert beter, vermindert schuren, zit comfortabeler, enzovoort. En er is een heel, heel breed assortiment aan outdoor-kleding voor vrouwen.

Algemene vuistregel: zorg ervoor dat alles wat bedoeld is om je warm te houden, goed past. Te kleine jassen houden je niet warm omdat de isolatie dan samengedrukt wordt, en te grote jassen zorgen voor tocht en overtollige lucht die door je lichaamswarmte moet worden opgewarmd. Materialen zoals dons, Alpha Direct of merinowol zijn mijn favorieten voor lichtgewicht warmte op de trail.

Nog iets anders?

Als ik iets heb weggelaten waarvan jij vindt dat er een vrouwenspecifieke versie voor nodig is, laat het me dan weten in de reacties hieronder!